website Groen!Plus
Home | herfstcolloquium | "Grootmoe blijft hier"

lettergrootte aanpassen

"Grootmoe blijft hier":
maar of iedereen daarvan overtuigd is…


Brussel - Groen!Plus koos voor zijn herfstcolloquium het Brussels Parlement als locatie. Allicht omdat het probleem "oud worden, ver van je geboortestreek" zich in de hoofdstad het sterkst laat voelen. Zowel ervaringsdeskundigen als groene politici lieten hun gedachten los over deze nieuwe uitdaging. En ook het aandachtige publiek liet zich na afloop niet onbetuigd. Toch konden we ons niet van de indruk ontdoen dat het inzicht hieromtrent nog moet rijpen. Waarbij ook de vraag rijst "hoever je als overheid in deze materie moet of kan gaan"…

Brussels parlementslid Adelheid Byttebier verwelkomde de aanwezigen en situeerde de namiddag tegenover eerdere initiatieven, te beginnen met "Culturen als Buren", die ze als jong maatschappelijk werker had meegemaakt.

Vooraf interviewde Groen!Plusvoorzitter Hugo Van Dienderen nog de zwarte ex-cafébaas, Jean-Jacques Temba, die rond de Antwerpse Grote Markt alle problemen had meegemaakt die je als actieve allochtoon maar kan meemaken.

Mark Colpaert (Centrum Intercultureel Management en Communicatie) bevruchtte de bijeenkomst met een filosofische benadering. "Hoe maak je de cultuuroverstap, zonder bij de modale Vlaming angst op te roepen?" Meestal haalt die zijn mening niet uit een rationele, maar uit een emotionele benadering. We zijn xenofoob omdat zoveel dingen opgespaard en onuitgesproken blijven. En ook omdat er te weinig plaats is voor zelfreflectie.

Volgens de Limburgse Italiaan Fernando Marzo (ACLI-Vlaanderen (*)) vinden "eerste-generatie-ouderen" geen aansluiting, omdat het cultuurverschil te groot is. Veel allochtone senioren weten niet wat het OCMW, de ziekenfondsen te bieden hebben. Voor vrouwen (nu weduwen) die altijd thuis zijn gebleven is dit nog een groter probleem dan voor mannen.
Ook voor België vormt de confrontatie met deze ouderen een vrij recent probleem.
In Limburg -waar Italianen ooit de eerste gastarbeiders waren- wordt daarom onder impuls van ACLI aangestuurd op "interculturalisering" van diensten, een aangepast aanbod van verzorgingsdiensten en een personeelsbestand dat de lokale bevolking weerspiegelt. (*) Associazioni Cristiane Lavoratori Italiani - Vlaanderen - www.acli-vlaanderen.be

Het Minderhedenforum/Brussel van stafmedewerkster Sanghmitra Bhutani vertegenwoordigt 13 allochtone landelijke verenigingen en telt een werkgroep "allochtone ouderen". Spreker bevestigt dat Limburg al over enkele "geïntegreerde" zorginstellingen beschikt. Toch vormen het gebrek aan info over de diensten en de (moeilijk in te halen) taalachterstand van sommige ouderen een belangrijke remmende factor.

Groene mandatarissen delen hun ervaringen

Naast de ervaringsdeskundigen kregen ook enkele sociaal georiënteerde groene politici het woord. Gents gemeenteraadslid Meryem Kaçar benadert de problematiek als juriste. Gezinshereniging tussen kinderen en ouders vergt niet enkel veel geduld, maar ook centen. Voor overgekomen senioren kunnen beroep doen op het OCMW, moeten hun kinderen wel 2 jaar financieel voor hen instaan. Vraag is, of blijvend overkomen altijd wel zo'n goede oplossing is. Ruimere bezoekmogelijkheden aan het thuisland kunnen ook al veel oplossen.
Oost-Vlaams provincieraadslid Jamila Lafkioui pleit voor het betrekken van allochtone ouderen bij de structuren die worden opgezet. Ook allochtonen zijn volgens haar aan zelfreflectie toe. Binnen de familieraad is het zaak om voor ouderen de beste oplossing te zoeken. Waarbij het opvalt dat het ook voor de 2de en 3de generatie niet meer zo evident is dat ze de oudjes zelf opvangen.
Voor Mieke Vogels (OCMW-Antwerpen) werkt geborgenheid binnen de eigen cultuur zelfbevestigend. Het is verder zoeken naar vormen van samenleven in verschil.
Dat verschil wordt door de internationalisering steeds groter en zal de problematiek alleen maar complexer maken. Als de dienstencentra hiervoor de middelen krijgen, kan een externe zorg op maat oplossingen bieden. In Antwerpen werden met dat doel recent "woonzorgzones" ingesteld.

Waarom geen Turk en een Marokkaan in het panel?

Die vraag stelde Tony Cooreman (Antwerpse Groene Senioren) en het antwoord -het Minderhedenforum vertegenwoordigt hen toch- dekte maar gedeeltelijk de vraag. Turken en Marokkanen vormen inderdaad de grootste groep en verblijven ook al behoorlijk lang in België. Hun afwezigheid in dit colloquium legt toch de vinger op een pijnlijke realiteit: om de muur tussen "wij" en "zij" te slechten, is er nog veel werk aan de winkel.
Mie Moerenhout (OOK) liep even vooruit op de Ouderenweek, met een waaier van activiteiten waaraan ook allochtone senioren kunnen deelnemen.
Fatiha Dahmani -niet behorend tot het panel, maar wel Groen! Gemeenteraadslid in Leuven!- pleitte ervoor het aanbod voor allochtone senioren doorzichtiger te maken, maar vroeg zich tegelijk af "of allochtone jongeren in de toekomst nog wel in de zorg- sector zullen actief zijn". Voorwaar geen fraai toekomstbeeld.

Al bij al belichtte dit colloquium wel een aantal aspecten van de allochtone ouderen-problematiek. Maar uiteindelijk werd het voor de deelnemers niet veel duidelijker
"waar grootmoe nu eigenlijk moest blijven en wie voor haar het best kan instaan".


verslag
Walter Decoene